Tirşik - Profîl
tirşik-profîla tîrêj zana 21

profîla "tîrêj zana 21"


Peyamên nivîskar yên di vê mijara [yılmaz güney] de;

41. Hunermendekî kurd e. Lê belê fîlmên bi tirkî kişandiye. Yek ji wan kesane ku kêfa ciwanê kurd ji sînema û zimanê tirk re aniye. Belê ji aliyê xweşikbûn, mêranî, rastgoyî ve mêreke bêhempa bû. Heya niha yek fîlmekî wî jî min ji serî heya binî sêr nekiriye. Lê ji bilî çend sahneyên kurt.

Niha em werin ser meseleya wî ya gelo ji bo kurdan xebitî ye an bo tirka? Belê wî xwestiye ku bo kurda bixebite û bo wan tiştekî bike, ya rast xwestiye bo sosyalîzm û komûnîzmê tiştekî bike lê belê ew hişmendî jî bingeha wan çepgirê tirk û kurd bûn. Ji ber vê çendê car caran behsa kurda jî dikir. Yanê dixwaste ku bo hemû feqîr û jaran tiştekî bike bes ne bo kurda. Dixweste mafê hemû proleteran biparêze. Nasnama wî ya çepgiriyê di pêşiya kurdayetiya wî de bû. Ji ber vê çendê armanceka wî ya geşbûna hunera kurdî ji xwe tune bû. Belê dixwest ji bo kurda tiştna bike lê ne bi saya zimanê kurdî. Ji xwe wê demê bixwastana jî nikaribû bi kurdî fîlma bikşîne, heke kişande jî tv yek wî biweşîne tune bû.

Axir piştî tecrûbeyên hezar sala em fêr bûn ku tiştê bi zimanê mirov nehate kirin, tu kêrhatina wê ji bo netew û gelê mirov tune ye. Weke mînak em dibêjin bo çi navê netewa me, zimanê me di dîrokê de derbas nabe, aha ji ber kesên weke vî zilamî derbas nabe. Herçî xwendekar û jêhatiyên kurd bi zimanên din hunera xwe dikirin ji me re tiştek tune bû. Belê ev kesên awha jêhatî bûn lê ji xwe re jêhatî bûn. Niha dema em li paş xwe li dîroka xwe dinehêrin ji bilî yên bi kurdî berhem afirandine kanî xêrxwaz û jêhatiyên kurd. Di eslê xwe de kanî kurd. Lê xwuya ye me hîn jî ji vê yekê derz negirtî ye û bi zimanên biyanî em berheman çê dikin.

Gotina dawî, piştî çend sala şûnde yekî ku li fîlmên yilmaz guney sêr bike dê bêje erê wele bi tirkî fîlm kişandiye lê esil kurd e, yan dê kes bi kurdbûna wî zanibe, yan jî heke bixêr kurd bibin xwedî dewlet dê ev camêr bê bîra wan û ji filîmê wî fêm bikin, yan jî dê bêjin em ji zimanê wî fêm nakin ev çawa dibe leheng û mîrateya me?



2020.05.11-16:52 | tîrêj zana 21